Korte samenvatting
Om deze beweegreden(en) van platte organisaties ook daadwerkelijk te realiseren, is het echter van belang verder te kijken dan enkel de managementlagen en eerst te kijken naar de totale structuur en besturing van een organisatie. We weten immers allemaal wat de consequenties kunnen zijn als een organisatiestructuur niet effectief werkt als goed functionerend en samenhangend systeem: té veel informele lijnen (‘olifantenpaden’), een onduidelijke taakverdeling en overmatig vergaderen zijn slechts een paar veelvoorkomende symptomen. Het zijn vormen van compensatie die plaatsvinden omdat men zich binnen de formele structuur onvoldoende effectief kan bewegen. Onbedoelde effecten van een goed bedoelde verandering, die verborgen kosten en inefficiëntie met zich meebrengen. ‘Penny wise, pound foolish’, zou je in dat geval kunnen zeggen.
Organisaties hebben baat bij een goed werkende organisatiestructuur die ‘arbeid verdeelt en een structuur van relaties creëert tussen medewerkers, zodat zij in staat worden gesteld de doelen (purpose) van de organisatie te realiseren’ (Ten Have, Ten Have & Janssen; 2009). Binnen dit afsprakenstelsel moeten zowel primaire-, ondersteunende- als managementprocessen een plek krijgen. Dit betekent niet dat alle managementprocessen (zoals coördineren, controleren en implementeren) uitsluitend door managers uitgevoerd worden. Maar om effectief te kunnen organiseren moeten ze wel expliciet worden belegd (Ten Have; 2014). Dit geldt voor ieder type organisatie en dus óók voor platte organisaties.
In bestaande artikelen, boeken en opiniestukken wordt veelal ingegaan op de noodzaak, wenselijkheid en purpose van platte organisaties. Vanuit de overtuiging dat effectief organiseren in vele vormen gestalte kan krijgen – mét of zonder managers, afhankelijk van context en ambities – voegt het waarde toe het pleidooi te voorzien van inzichten die belangrijk zijn in de realisatie ervan. Vanuit onze expertise en ervaring belichten we daarom drie belangrijke aandachtspunten voor de realisatie van een platte organisatie.
